Baranów Sandomierski – Zamek Leszczyńskich

On 2 kwietnia 2016 by podrozewagabundy.pl

W uroczym miasteczku położonym w województwie podkarpackim, w powiecie tarnobrzeskim w Baranowie Sandomierskim stoi  póżnorenesansowa,  majestatyczna budowla, która swoim pięknem od wieków zachwyca wszystkich gości i turystów, czyli Zamek Leszczyńskich w  Baranowie Sandomierskim, słusznie nazwany „Małym Wawelem”. Ale zanim napiszę słów kilka o zamku pozwólcie, że opowiem co wiem o mieście w którym znajduje się to piękne „zamczysko”.

Zamek w Baranowie Sandomierskim – elewacja południowo-zachodnia

Zamek w Baranowie Sandomierskim – elewacja południowo-zachodnia. Źródło:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/Bar1DSC_0384.JPG/1024px-Bar1DSC_0384.JPG By Wistula – Praca własna, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=10319178

W mieście położonym nad rzeką Babulówką prawym dopływem Wisły w 2006 r. zamieszkiwało 1453 mieszkańców. W zasadzie Baranów Sandomierski w dziejach naszej państwowości był ściśle związany w Ziemią Małopolską, a geograficznie jest położony na Ziemi Sandomierskiej.

Dzieje historyczne Baranowa Sandomierskiego sięgają dynatii Piastów. Pierwsze wzmianki w dokumentach  pochodzą  z 1135 r. Natomiast, miejscowość uzyskała prawa miejskie w 1354 r. dzięki królowi Kazimierzowi Wielkiemu. W XVI w. nastąpił dynamiczny rozwój miasta w wyniku powstania wielu warsztatów kuśnierskich i szewskich. I od początku tego wieku aż do 1655 r. był jednym z najważniejszych ośrodków kalwinistycznych w Polsce. Przełom XIX w. i XX w. był dla Baranowa Sandomierskiego okresem bardzo nie korzystnym, bowiem miasto utaciło prawa miejskie. Odzyskuje je ponownie w 1934 r. Honorowymi postaciami miasta są tak wybitni mężowie stanu jak Eugeniusz Kwiatkowski, Ignacy Mościcki, Edward Rydz Śmigły.

Dziedziniec Zamku w Baranowie Sandomierskim. Źródła: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Dziedziniec_pa%C5%82acu_                   w_Baranowie_Sanomierskim..JPG/1024px-Dziedziniec_pa%C5%82acu_w_Baranowie_Sanomierskim..JPG By Margarettize – Praca własna, CC BY-SA 3.0 pl.

Zamek w Baranowie Sandomierskim to architektoniczna perełka późnego renesansu. To rezydencja sławnego rodu Leszczyńskich. Zamek został zbudowany w latach 1591 – 1606 na fundamentach istniejącej tu wcześniej twierdzy.

Tę wspaniałą budowlę miałam szczęście oglądać i uczestniczyć w sesjach naukowych odbywających się w salach konferencyjnych zamku kilkakrotnie w swoim dotychczasowym życiu. Pierwszy raz obejrzałam zamek będący jeszcze w ruinie w pierwszej połowie lat sześćdziesiątych ub. wieku, kiedy to w zabawie na dziedzińcu zamkowym stoczyłam walkę rycerską z kolegą , a za białą broń posłużyły nam kije. Śmiechu było co niemiara, a wspomnienia zostały na całe życie. Kiedy odwiedziłam zamek ponownie po trzech latach było to w roku 1967  już był  kompletnie odrestaurowany i wyglądał przepięknie. Uczestniczyłam wtedy w Międzynarodowym Seminarium poświęconym sytuacji ekonomicznej i politycznej na świecie. Konferencja była zorganizowana przez Radę Uczelnianą ZSP Uniwersytetu Warszawskiego, przyjechali do nas przedstawiciele 19 uniwersytetów z  Europy Zachodniej i Wschodniej. W sumie było okolo 140 uczestników tego seminarium. Mieszkaliśmy wtedy w hotetu „Siarki” położonym w pobliżu zamku – na terenie parku. Obecnie ten hotel już nie istnieje. Natomiast nasze obrady odbywały się w zamkowych salach konferencyjnych. Przywieźliśmy naszych gości wieczorem, już z daleka była widoczna przepiękna sceneria, którą tworzyła iluminacja świetlna zamku. Zrobiło to na naszych gościach niemałe wrażenie. Pamiętam jak Szwedzi powiedzieli do mnie, „że jest tak pięknie jak w bajce”. A później zamek w Baranowie Sandomierskim stawał się coraz piękniejszy, został ponownie odrestaurowany, a dookoła zamku utworzono piękne ogrody. Warto odwiedzić ten miły zakątek Polski.

Obecnie część zamku udostępniona jest dla zwiedzających. W piwnicach znajdują się eksponaty muzealne,  jest wystawa kafli oraz sala wydobycia siarki. Dla mniej wtajemniczonych dodam, że kopalnia odkrywkowa siarki znajduje się w pobliskim  Tarnobrzegu. 

Polychromie herbowe na zamku w Baranowie Sandomierskim. Źródło: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/250513_Polychrome_heraldic_at_castle_             in_Baranow_Sandomierski_-_09.jpg/1024px-250513_Polychrome_heraldic_at_castle_in_Baranow_Sandomierski_-_09.jpg By Jolanta Dyr – Praca własna, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=28673919

Kaplica w zamku w Baranowie Sandpmierskim. Źródło: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/250513_The_chapel_in_the_castle_                         of_Baranow_Sandomierski_-_01.jpg/1024px-250513_The_chapel_in_the_castle_of_Baranow_Sandomierski_-_01.jpg By Jolanta Dyr – Praca własna, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=28671927

Pokoje gościnne w Hotelu Zamkowym w Baranowie Sandomierskim. http://r-ec.bstatic.com/images/hotel/840×460/429/42909341.jpg

W zamku w Baranowie Sandomierskim jest restauracja i hotel dla potrzeb którego odrestaurowano dawne stajnie. Restauracja Magnacka świadczy usługi w zakresie imprez okolicznościowych. Są to sympozja, wesela, a nawet śluby, bądź inne imprezy rodzinne i firmowe. Restauracja w przygotowywanych dla gości potrawach nawiązuje do regionalnej kuchni polskiej oraz są odtworzane przepisy z Festiwalu Kuchni Dworskiej.

SZEF KUCHNI POLECA: 

1.Chopcie lasowiackie w sosie śmietanowo – porowym 

Tradycyjne, proste dania często gościły na stołach w domach naszych przodków a także niejednokrotnie na stołach dworskich. Tradycja , stare receptury i sposób przyrządzenia zaciągnięty z dawnych przepisów lasowiackich zagościły w zamkowym menu i cieszą się dużym uznaniem wśród naszych Gości

2. Zupa szlachecka z borowikami

Baranowski zamek  usytuowany jest niedaleko lasów i rzeki Wisła.  Zwierzyna i owoce  lasu to dobra natury, z których korzystali właściciela baranowskiego zamku. Polowania , grzybobranie to zajęcie dawnych właścicieli, którzy zdobyty łup przekazywali nadwornym kucharzom , którzy przyrządzali potrawy  czy to przy ogniskach czy w zamkowych kuchniach radując tym samym właścicieli Zamku i ich Gości.

3. Dzik w panierce z orzechów, leśnych grzybów i biszkoptów w sosie żurawinowym

Dziczyzna , grzyby, owoce lasu to dobra natury z których powstawały wyśmienite, wysmakowane dania. Polowanie na zwierzynę, ptactwo to  rytuał , który był kultywowany w dawnych czasach , hrabiowie, włodarze zamków, chętnie korzystali z dóbr natury ciesząc podniebienia szlachty ucztującej w zamkowych komnatach. Kucharze baranowskiego zamku chcąc zachować ducha tradycji i  historii kultywują stare tradycje i zwyczaje.

 

Autor artykułu: Alicja Muszyńska

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies).

Więcej informacji o cookies